Słowniczek Mangowy

W słowniczku będziemy starali się przybliżyć Wam znaczenie zwrotów i słów pojawiających się na łamach MojaManga.pl, a które mogą nie być przez wszystkich dobrze znane i rozumiane. Z czasem w słowniczku będą pojawiały się nowe hasła.

Oto nasz Mangowy Słowniczek:

A

Aizoban (jap. 愛蔵版) jest kolekcjonerskim wydaniem tomu. Są one na ogól droższe i z cechami charakterystycznymi, takimi jak okładki stworzone specjalnie dla edycji, specjalny papier używany do ich wykonania, wyższej jakości papier stronic mangi, oryginalne opakowanie i tym podobne. Aizoban są zwykle drukowane w limitowanym nakładzie produktu, zwiększając tym samym wartość kolekcjonerska tych kilku wykonanych egzemplarzy. Format aizoban  zaczął podbijać rynek amerykański takimi tytułami jak Fruits Basket i Ruroni Kenshin, wydanymi ponownie w formacie aizoban. Ogólnie tylko najbardziej popularne mangi są publikowane w tym formacie.

Artbook – zeszyt wydany przez autora mangi. Zawierają ilustracje, szkice oraz projekty postaci i kostiumów. Często także ciekawe informacje.

B

Bunkoban (jap. 文庫版) – wydanie odnosi się do tankobon drukowanych w formacie bunko lub typowej wielkości tomu dla japońskich powieści. Publikacja bunkoban drukowana jest w formacie A6 (105×148 mm), jest grubsza niż tankobon, a w przypadku mangi, zwykle maja nowa okładkę zaprojektowana specjalnie z myślą o wydaniu. W przypadku mangi bunkoban zwykle zawiera znacznie więcej stron niż tankobon, wiec edycja bunko danej mangi składa się z mniejszej ilości tomów. Manga Please Save My Earth  została pierwotnie opublikowana w 21 tomach tankobon, ale w zaledwie 12 tomach bunkoban. Jeśli oryginalna manga była wydana w formacie wide-ban, wydanie bunkoban zwykle ma taka sama liczbę tomów. Termin ten jest powszechnie skracany w języku japońskim do słowa bunko.

C

D

Dōjinshi lub pełna nazwa Dōjin-zasshi (jap. 同人誌 lub 同人雑誌 dosł. „magazyn tak samo myślących”) — japoński termin dla samopublikowanych prac, najczęściej magazynów, mang i powieści. Poza Japonią jest często utożsamiany z pojęciem fan fiction. Są to komiksy oparte często na naśladowaniu oryginalnych dzieł. Dōjinshi może opowiadać historię tych samych bohaterów w nieco inny sposób, rozwinąć fabułę po zakończeniu oryginału, przedstawić tę samą historię z perspektywy innych osób lub opowiadać nową historię, zachowując tych samych bohaterów.
Dōjinshi nie jest zwykłą kopią. Twórca dōjinshi musi dodać coś specyficznego, odróżnić swą pracę od oryginału. Mimo iż część dōjinshi łamie prawo autorskie, to twórcy mang nie podejmują starań o zlikwidowanie ich rynku.

E

F

G

H

I

J

Josei (jap. 女性漫画?) – rodzaj mangi i anime, który opowiada o codziennym życiu kobiet w Japonii i jest skierowany do starszych nastolatek i dojrzałej widowni żeńskiej. Głównymi bohaterkami są najczęściej dorosłe kobiety, rzadziej uczennice i nastolatki. Ten rodzaj mangi nie ma podtekstu seksualnego. W Japonii na określenie tego rodzaju twórczości używa się także zwrotu pochodzącego z języka angielskiego: Ladies Comics (jap. レディースコミック rediisu komikku), w skrócie Redikomi (jap. レディコミ).

K

Kanzenban (jap. 完全版 dosłownie: „pełna wersja”) jest inny termin niekiedy używany do określenia tego rodzaju specjalnego wydania. Publikacja kanzenban drukowana jest generalnie w formacie A5 (148×210 mm) i zazwyczaj zawiera oryginalne okładki rozdziałów, kolorowe strony i historie poboczne z oryginalnego magazynu – cechy, które są często pomijane lub zamienione na skale szarości w standardowych edycjach tankobon. Choć nazwa aizoban  podkreśla wartość tomów, termin kanzenban  podkreśla ich kompletność, chociaż jest również na ogól zarezerwowane dla popularnych mang, takich jak Dragon Ball.

L

Light novel (jap. ライトノベル raito noberu) – powieść zawierająca ilustracje w stylu mangi lub anime, skierowana głównie do młodzieży i młodszych dorosłych. Termin „light novel” jest japońskim anglicyzmem. Stosuje się również formy skrócone ranobe (jap. ラノベ) i rainobe (jap. ライノベ).
W ostatnich latach na podstawie powieści ilustrowanych tworzone są mangi, anime, a także filmy aktorskie. Powieści ilustrowane często drukowane są w odcinkach w magazynach literackich, takich jak Faust, Gekkean Dragon Magazine, Za Sunika czy Dengeki hp.
Na fali popularności powieści ilustrowanych w Japonii wydawnictwa organizują coroczne konkursy dla autorów, w których nagrodą może być m.in. publikacja nagrodzonej powieści. Największym z tych konkursów jest Dengeki Shousetsu Taishou z główną nagrodą miliona jenów (1 000 000 JPY ~ 34 500 PLN na styczeń 2013), na który corocznie wpływa ponad 2500 zgłoszeń.
Powieści ilustrowane są wyraźnie oznaczane i publikowane jako tanie edycje w miękkich okładkach. Sfinansowane przez japoński rząd badania wskazują, że w 2006 roku. rynek powieści ilustrowanych wart był około 46 miliardów jenów, przy około 78 milionach egzemplarzy rocznej sprzedaży. Większa część rynku (około 70%) należy do Kadokawa Group Holdings.
Japońskie powieści ilustrowane wydawane są również poza Japonią, przede wszystkim w USA.

M

N

O

Omake (jap.  御負け, お負け, おまけ o-make, pol. dodatek) – japońskie słowo oznaczające: rodzaj nagrody, premii, czegoś ekstra, bonus. Używane także w znaczeniu koloryzowania lub przesadzania w opowiadaniu o czymś.
Słowo to jest używane w kontekście „dorzucenia” czegoś przy zakupie jako prezentu od firmy. Na przykład płyty CD przy zakupie sprzętu nagrywającego.
Obecnie, słowo omake nabrało nowego znaczenia w kontekście sprzedaży płyt DVD m.in. z filmami fabularnymi i anime. Są to „dodatki” w postaci: usuniętych scen, zabawnych incydentów w trakcie nakręcania filmu, wywiadów z twórcami, klipów dokumentalnych itd.

One-shot (ang. jedno ujęcie) – jednotomowy komiks, zamykający się w kilkunastu do kilkuset stron. W przypadku mangi jest to zazwyczaj indywidualna historia, publikowana jako osobne wydawnictwo, zaś w komiksie amerykańskim one-shoty to z reguły jednozeszytowe dodatkowe opowieści powiązane z jakąś serią, oznaczone w niej jako numer specjalny.

Original video animation (jap. オリジナル・ビデオ・アニメーション Orijinaru bideo animēshon), w skrócie OVA (jap. オーブイエー or オーヴィーエー ōbuiē lub ōvīē) – anime wydane bezpośrednio na rynek video, z pominięciem dystrybucji kinowej i telewizyjnej. Pojawiają się głównie na DVD.
Typowa seria OVA składa się z 6 odcinków po ok. 30 min. każdy. Jednak długość odcinków oraz ich ilość często jest inna. Poszczególne odcinki zazwyczaj nie pojawiają się wszystkie na raz, a co pewien czas pojawia się nowy nośnik z kolejnym odcinkiem.
Produkcje OVA zazwyczaj swoim poziomem artystycznym przewyższają seriale telewizyjne i filmy pełnometrażowe, tym ostatnim zazwyczaj ustępują tylko jakością samej animacji. Dzieje się tak z kilku powodów. Nie trzeba sztucznie przedłużać scenariusza, aby rozciągnąć serię do 13 albo 26 odcinków. Nie trzeba też za wszelką cenę dotrzymywać terminów i można dopracować wiele aspektów. Specyfika rynku video pozwala też na większą swobodę, przez co serie OVA mają możliwość używania dowolnej ilości brutalności i treści erotycznych.

P

R

S

Seinen (jap. 青年漫画) – manga lub anime adresowana głównie do młodych mężczyzn w wieku pomiędzy 18 a 30 lat. Kobiecym odpowiednikiem jest josei-manga.

Shinsoban (jap. 新装版) – nowa edycja wydana z (zazwyczaj) nowa okładką. Tomy w takim wydaniu zazwyczaj maja nowe kolorowe strony i inne dodatki. W 2002 roku manga Czarodziejka z Księżyca została wydana ponownie, niektóre strony zostały całkowicie przerysowane, a dialogi zostały poprawione przez autorkę. Nowsze wydanie składało się z 12 tomów, a nie 18 tak jak oryginalne.

Soshuhen (jap. 総集編 dosłownie: „pełna kolekcja”) jest stosunkowo nowym formatem publikowanym przez Shueisha od 2008 roku. Edycja soshuhen drukowana jest w formacie B5 (176×250 mm), większym niż kanzenban. Podobnie odwzorowuje okładki rozdziałów i kolorowe strony, a jednocześnie załącza szereg bonusowych funkcji, takich jak plakaty i wywiady. Większość wydawnictw soshuhen stosowanych jest dla popularnych mang z trwającą seria, np. takich jak Naruto czy One Piece. Zawierają one również znacznie więcej stron niż standardowy tankobon, a wiec zawierają więcej rozdziałów w mniejszej ilości tomów. Cześć I Naruto została pierwotnie opublikowana w 27 tomach tankobon, ale w zaledwie ośmiu tomach soshuhen.

T

Tankobon (jap. 単行本 dosłownie: „niezależnie pojawiająca się książka”) – japoński termin, zapożyczony z klasycznego języka chińskiego, określający książkę, która jest kompletna sama w sobie i nie jest częścią serii (podobnie jak w monografii). Nowoczesne japońskie wydawnictwa czasem używają tego określenia dla tomów, które są częścią serii. Termin może być stosowany dla powieści, dzieł literatury faktu, podręczników do ekonomii, książek z poradami kosmetycznymi lub zawierającymi spójny zbiór fotografii, katalogów prezentujących przykłady wcześniej wydanych książek, i tym podobnych w twardej oprawie. Jest bardziej specyficzny niż zwykła książka (hon) obejmując również książki, ale z kilkoma cechami typowymi dla czasopisma, jeden lub kilka tomów encyklopedii (lub cały zestaw), itp

U

W

Wide-ban lub waidoban (jap. ワイド版) – wydanie większe niż zwykle tankobon (format A5). Wiele mang, szczególnie z gatunku seinen i josei, są publikowane w tym formacie po serializacji w magazynach, podczas gdy format tankobon jest powszechny dla mang z gatunku shonen i shojo. Gdy seria pierwotnie opublikowana w formacie tankobon zostanie wydana ponownie w formacie wide-ban, każdy tom zawiera więcej stron niż w oryginalnej wersji, a seria składa się z mniejszej ilości tomów. Manga Maison Ikkoku została pierwotnie opublikowana w 15 tomach tankobon, ale w zaledwie 10 tomach wide-ban.

Z

___
Słowniczek mangowy powstaje przy pomocy Wikipedii